Ekler bölümü; anket formu, görüşme soruları, etik kurul belgesi, araştırma izni, ayrıntılı veri tablosu, kod listesi veya ana metne sığmayacak teknik malzemeler için kullanılır. Ek, çalışmanın parçasıdır; fakat ana anlatımın okunmasını kesintiye uğratmayacak ayrı bir konumda sunulur.
Her belgenin ek yapılması doğru değildir. Okurun sonucu anlaması için doğrudan gerekli kısa tablo ve şekiller ana metinde kalmalı; kanıt, ayrıntı veya tekrar kullanım amacı taşıyan uzun malzeme eklerde yer almalıdır. Üniversite ve enstitü yazım kılavuzu etiket, sıralama, sayfa numarası ve kişisel veri kurallarında her zaman önceliklidir.
Hangi içeriğin eke alınacağına karar verin
Bir içeriği eke taşımadan önce iki soru sorun: Ana metinde bulunmadığında savın anlaşılması zorlaşıyor mu ve belge çalışmanın denetlenmesi için gerekli mi? İlk sorunun cevabı evetse özet bir sürümü ana metinde tutup ayrıntıyı eke alabilirsiniz. İkinci sorunun cevabı hayırsa gereksiz belgeyi yalnız sayfa sayısını artırmak için eklemeyin.
Etik kurul ve kurum izinlerinde yayımlanmasına izin verilmeyen kişisel verileri maskeleyin. İmza, kimlik numarası, telefon, özel e-posta, katılımcı adı veya güvenlik kodu gibi bilgiler kurum kuralına ve mevzuata uygun biçimde çıkarılmalıdır. Belgenin anlamı bozuluyorsa teslim edilecek sürüm için enstitüden yazılı yönlendirme alın.
- Araştırmada kullanılan anket veya görüşme formu.
- Etik kurul ve kurum izinlerinin yayımlanabilir kopyası.
- Ana metni bölecek uzun tablo, algoritma, kod veya teknik çıktı.
- Ölçek, kontrol listesi, ek çizim ya da ayrıntılı hesaplama.
- Okurun çalışmayı doğrulamasına yardımcı, paylaşımı izinli ek belge.
Tek bir etiket ve adlandırma sistemi kurun
Kılavuz EK-1, Ek 1, EK A veya APPENDIX A biçimlerinden hangisini istiyorsa bütün belgelerde aynı sistemi kullanın. Etiket ile başlığı ayıran noktalama, büyük harf ve kalınlık da örnek sayfayla uyumlu olmalıdır. Bir yerde “EK-1”, başka yerde “Ek 1” kullanmak otomatik liste ve çapraz başvuruları zorlaştırır.
Başlık, belgenin ne olduğunu tek başına açıklamalıdır. “Belge” yerine “Araştırma İzin Yazısı”, “Tablo” yerine “İllere Göre Ayrıntılı Örneklem Dağılımı” gibi ayırt edici ifadeler kullanın. Aynı ek birden fazla parçadan oluşuyorsa kılavuz izin verdiği ölçüde EK-2A ve EK-2B gibi alt düzey veya açık alt başlık sistemi belirleyin.
Her eki kontrollü bir sayfada başlatın
Her eki yeni sayfada başlatmak için art arda Enter yerine sayfa sonu kullanın. Ek bölümünde farklı üstbilgi, yönlendirme, kenar boşluğu veya numara düzeni gerekiyorsa sayfa sonu yerine Sonraki Sayfa bölüm sonu gerekir. Yatay bir ekten sonra dikey düzene dönmek için yatay alanın iki bölüm sonu arasında kalmasına dikkat edin.
Taranmış belgeyi sayfaya yerleştirirken okunabilir çözünürlük ile dosya boyutunu dengeleyin. Görseli yazdırılabilir alanın dışına taşırmayın. Asıl belgenin yönü yataysa gereksiz yere küçültmek yerine kurumun kabul ettiği yatay ek sayfasını kullanın ve PDF dönüşümünden sonra metnin okunabildiğini doğrulayın.
Sayfa numarası ve üstbilgi devamını belirleyin
Birçok tez şablonunda ekler, ana metnin sayfa numarasını kesintisiz sürdürür. Bazı kurumlar ise ek ayraç sayfasında numara göstermeyip sonraki sayfalarda devam ettirebilir. Bölüm sonu eklediyseniz Sayfa Numaralarını Biçimlendir penceresinde yanlışlıkla 1’den yeniden başlatmadığınızı kontrol edin.
Üstbilgi ve altbilgide Öncekiyle Bağlantı seçeneğini yalnız gerçekten farklı bir içerik gerekiyorsa kapatın. Bağlantıyı ayırmak numara dizisini zorunlu olarak değiştirmez; numara devamı ayrıca biçimlendirme penceresinden yönetilir. Tek ve çift sayfalarda farklı düzen kullanılıyorsa eklerin her iki sayfa türünü de gözden geçirin.
Ana metinden her eke açık gönderme yapın
Okur ekin neden dosyada bulunduğunu ana metinden anlayabilmelidir. İlk ilgili noktada “Görüşme formu EK-2’de sunulmuştur” gibi açık bir gönderme kullanın. Ekte olup metinde hiç anılmayan belge, gereksiz veya yanlışlıkla eklenmiş izlenimi verir.
Ek başlıklarını Word başlık stiliyle veya kurum şablonunun tanımladığı özel stille kurarsanız içerik haritası, bağlantı ve ekler listesini daha güvenli yönetirsiniz. Metin içindeki ek numarasını elle yazmak yerine şablon destekliyorsa çapraz başvuru kullanın; ek sırası değiştiğinde atıf da güncellenebilsin.
Ek içindeki tablo, şekil ve formülleri yönetin
Ek içinde birden fazla tablo veya şekil varsa numaranın ana metinden devam mı edeceği yoksa ek kimliğiyle “Tablo A.1” gibi yeniden mi başlayacağı kılavuzdan belirlenmelidir. Word’de otomatik resim yazısı kullanırken bölüm numarası kaynağının ek başlığıyla uyumlu olması gerekir. Elle yazılmış numaralar yeni öğe eklendiğinde kolayca bozulur.
Çok uzun veri tablolarında sütun başlıklarını sonraki sayfalarda yineleyin ve ek başlığının her sayfada gereksiz tekrarlanıp tekrarlanmayacağını kurala göre ayarlayın. Kod, formül veya yabancı dilde belge içeriyorsa yazı tipi ve karakterlerin PDF’de gömülü kaldığını kontrol edin.
Teslim öncesi ekler kontrol listesi
- Her ekin ana metinde en az bir kez anıldığını doğrulayın.
- Etiketlerin sıralı ve tek biçimde yazıldığını kontrol edin.
- Ek başlıkları ile ekler listesi veya içindekiler satırlarını karşılaştırın.
- Kişisel, gizli veya paylaşımı kısıtlı bilgileri yeniden gözden geçirin.
- Yatay ve dikey sayfalarda numara ile kenar boşluğunu kontrol edin.
- Taranmış belgelerin yüzde 100 yakınlaştırmada okunabildiğini doğrulayın.
- Word ve PDF toplam sayfa sayısı ile ek sırasını karşılaştırın.
- Dosya boyutunun teslim sisteminin yükleme sınırını aşmadığını denetleyin.
Sık sorulan sorular
Ekler içindekiler tablosunda gösterilmeli mi?
Bu karar enstitü kılavuzuna bağlıdır. Gösterilecekse ek başlıklarını uygun Word stiliyle kurun; içindekiler satırlarını elle yazmayın.
Her ek yeni sayfadan mı başlamalı?
Çoğu şablonda evet; ancak kesin kural kurum kılavuzudur. Yeni sayfa için Enter dizisi yerine sayfa sonu, düzen değişiyorsa bölüm sonu kullanın.
Etik kurul belgesini tam hâliyle ekleyebilir miyim?
Yalnız yayımlanmasına izin verilen sürümü kullanın. Kişisel veri, imza ve güvenlik bilgileri için kurum ve mevzuat kurallarına göre maskeleme gerekebilir.