Tez tesliminden önce yapılan son kontrol, yazım sürecinden farklı bir görevdir. Amaç yeni içerik eklemek değil; belgenin kendi içinde tutarlı, teknik olarak açılabilir ve güncel kılavuzla uyumlu olduğunu kanıtlamaktır. Kontrol için danışmana gönderilecek dosyanın bir kopyasını sabitleyin.
Word ve PDF aynı belgeyi temsil etse de farklı sorunlar gösterebilir. Word’de doğru görünen yazı tipi başka bilgisayarda değişebilir; PDF’de ise sayfa sonları, bağlantılar veya gömülü şekiller farklılaşabilir. İki dosya ayrı ayrı incelenmelidir.
Dosyayı güvenli biçimde sabitleyin
Teslim kopyasını tarih ve sürüm içeren açık bir adla kaydedin. Otomatik eşitleme veya eş zamanlı düzenleme sırasında oluşabilecek çakışmalara karşı ikinci bir yedek tutun. Son kontrol başladıktan sonra yapılan her değişikliği kısa bir listede kaydedin.
Belgede yorumlar, izlenen değişiklikler, gizli metinler veya kişisel dosya yolları bulunup bulunmadığını belge denetleyicisiyle kontrol edin. Makro içeren dosya gerekmiyorsa standart DOCX biçimi tercih edilmelidir.
Kimlik ve akademik bilgileri doğrulayın
- Üniversite, enstitü, anabilim dalı ve program adı.
- Tezin Türkçe ve yabancı dilde başlığı.
- Öğrenci adı, numarası ve danışman bilgisi.
- Jüri üyeleri, unvanlar, görevler ve tarih.
- Tez türü, şehir ve yıl bilgisi.
- Etik kurul, proje desteği veya izin numarası gerekiyorsa ilgili kayıtlar.
Otomatik alanları güncelleyin
Belgenin bir yedeğinde tüm alanları güncelleyin. İçindekiler, tablolar/şekiller listesi, çapraz başvurular, sayfa numaraları ve varsa kaynak yönetimi alanlarını kontrol edin. Alan güncellemesi sayfa akışını değiştirebileceği için bu işlemden sonra biçim denetimi tekrarlanmalıdır.
Otomatik listelerde boş sayfa başlığı, silinmiş yer imi hatası, çift numara veya eski sayfa numarası kalmadığından emin olun. Metin içinde “yukarıdaki tablo” gibi konuma bağlı ifadeleri de sayfa akışına göre okuyun.
Sayfa sayfa görsel tarama yapın
- Kenar boşlukları ve sayfa yönleri beklenen yerde değişiyor mu?
- Bölüm başlangıçları yeni sayfada mı ve arada gereksiz boş sayfa var mı?
- Başlık sayfanın altında tek başına kalmış mı?
- Tablo veya şekiller yazı alanını aşıyor mu?
- Tablo satırı, dipnot veya kaynak kaydı okunamayacak biçimde bölünmüş mü?
- Sayfa numaraları doğru bölgede ve doğru biçimde mi?
- Logo, formül, özel karakter ve bağlantılar PDF’de görünüyor mu?
Teslim paketini kılavuzla eşleştirin
Bazı enstitüler yalnız PDF, bazıları PDF ile birlikte düzenlenebilir Word dosyası, benzerlik raporu, imzalı form veya veri giriş belgesi ister. Dosya adı, maksimum boyut, imza biçimi ve yükleme ekranındaki alanlar son gün kontrol edilmelidir.
Tez Kâhini gibi biçimlendirme araçları teknik kontrolü kolaylaştırabilir; akademik doğruluk, izinler, intihal denetimi ve kurumun nihai kabul kararı öğrencinin ve ilgili akademik birimlerin sorumluluğundadır.
Üç geçişli kontrol yöntemi kullanın
Yüzlerce sayfalık belgeyi baştan sona aynı dikkatle okumaya çalışmak hataların gözden kaçmasına neden olabilir. İlk geçişte yalnız akademik eşleşmeyi; ikinci geçişte Word yapısını; üçüncü geçişte PDF ve teslim dosyasını kontrol edin. Her geçiş için ayrı bir işaret listesi kullanmak, içerik düzeltmesi ile biçim düzeltmesini birbirine karıştırmayı önler.
| Geçiş | Odak | Örnek kontroller |
|---|---|---|
| 1. İçerik eşleşmesi | Belgenin kendi içindeki tutarlılık | Amaç–soru–bulgu–sonuç, metin içi atıf–kaynakça, tablo–metin açıklaması |
| 2. Word yapısı | Stil, bölüm ve otomatik alanlar | Başlık seviyeleri, bölüm sonları, sayfa numarası, içindekiler ve çapraz başvurular |
| 3. Teslim çıktısı | PDF görünümü ve kurum koşulu | Fontlar, taşmalar, dosya adı, boyut, imza, benzerlik ve yükleme kaydı |
Teslimden sonra kanıt saklayın
Yüklenen dosyanın son kopyasını, başvuru tarihini ve sistemin verdiği teslim kaydını saklayın. Düzeltme istenirse hangi sürüm üzerinden geri bildirim verildiği böylece belirlenebilir. Kişisel veriler ve imzalı belgeler yalnız gerekli süre boyunca güvenli ortamda tutulmalıdır.
Son dakika değişikliklerini yeniden doğrulayın
Danışmandan gelen küçük bir başlık düzeltmesi bile içindekilerdeki satırı, sayfa numarasını ve sonraki bölüm başlangıçlarını değiştirebilir. Teslimden hemen önce içerik eklediyseniz yalnız değişen sayfaya bakmayın; otomatik alanları güncelleyin ve değişikliğin bulunduğu bölümden belgenin sonuna kadar sayfa akışını yeniden örnekleyin.
Dosyanın açıldığını yalnız kendi bilgisayarınızda doğrulamak yeterli değildir. Mümkünse teslimde kullanılacak cihaz veya kurumun önerdiği görüntüleyicide kopyayı açın. Çevrim içi önizleme ile masaüstü Word farklı sonuç veriyorsa kurumun istediği dosya biçimini esas alın ve PDF’yi son DOCX kopyasından yeniden üretin.
Sık sorulan sorular
Yalnız PDF’yi kontrol etmek yeterli mi?
Hayır. Enstitü Word dosyasını da istiyorsa stil, alan, yorum ve belge özellikleri ayrıca kontrol edilmelidir. PDF ise görsel sonucun doğrulanması için gereklidir.
Son kontrolde bütün alanları güncellemek riskli mi?
Alan güncellemesi görünümü değiştirebilir. Bu nedenle önce yedek alınmalı, güncelleme kopya üzerinde yapılmalı ve sonuç sayfa sayfa yeniden incelenmelidir.