Tezde başlıkların aynı görünmesi yeterli değildir; aynı zamanda doğru hiyerarşi bilgisine sahip olması gerekir. Word stilleri bu görünüm ile yapısal seviyeyi bir arada tutar. Bu yapı kurulmadığında içindekiler tablosu eksik, numaralar ise elle düzeltilmeye bağımlı hale gelir.
Kılavuzdaki “birinci düzey”, “ikinci düzey” veya “alt başlık” ifadelerini Word’deki Başlık 1, Başlık 2 ve Başlık 3 stilleriyle eşleştirin. Bölüm adı ile bölüm içindeki ilk numaralı başlığın aynı seviye olup olmadığına özellikle dikkat edin.
Başlık haritasını önce çıkarın
Word ayarına başlamadan önce birkaç gerçek başlığı örnekleyin. “BİRİNCİ BÖLÜM” ayrı bir üst başlık olabilir; “1. KAVRAMSAL ÇERÇEVE” Başlık 1, “1.1. Temel Kavramlar” Başlık 2 olarak tanımlanabilir. Kurumlar bu yapıyı farklı yorumlayabildiği için doğrudan kılavuzdaki örneği esas alın.
- Her seviyenin numara örneğini yazın.
- Büyük/küçük harf davranışını kaydedin.
- Punto, kalınlık ve hizalamayı belirleyin.
- Başlıktan önce ve sonra bırakılacak boşluğu not edin.
- Yeni sayfadan başlaması gereken seviyeleri işaretleyin.
Stili paragraf ayarlarıyla birlikte tanımlayın
Başlık stilinde yalnız yazı tipi ve puntoyu değil; hizalama, satır aralığı, önce-sonra boşluk, sonraki paragrafla birlikte tutma ve sayfa sonu davranışını da tanımlayın. Boş satırlarla oluşturulan aralık, metin eklendiğinde veya silindiğinde tutarlılığını kaybeder.
Başlığın sayfanın sonunda tek başına kalmasını önlemek için “Sonrakiyle birlikte tut” seçeneği yararlıdır. Kılavuz ana başlığın yeni sayfadan başlamasını istiyorsa stile “Önce sayfa sonu” özelliği verilebilir; ayrıca her başlıktan sonra boş sayfa eklenmemelidir.
Çok düzeyli listeyi stillere bağlayın
Numaraları klavyeyle yazmak yerine çok düzeyli liste tanımındaki her seviyeyi ilgili başlık stiline bağlayın. İkinci seviyenin birinci seviye numarasını içermesi, üçüncü seviyenin üst iki seviyeyi devralması gerekir. Numara sonrası sekme veya boşluk değeri de kılavuza göre ayarlanmalıdır.
Kopyala-yapıştır işlemleri yabancı liste tanımlarını belgeye taşıyabilir. Bir başlık aniden farklı numara alıyorsa numarayı elle değiştirmek yerine o paragrafın stil ve liste bağlantısını kontrol edin.
Numarasız sabit başlıkları ayrı yönetin
Özet, abstract, teşekkür, kaynakça ve özgeçmiş gibi başlıklar içindekilerde görünmesine rağmen bölüm numarası taşımayabilir. Bu paragraflara sırf görünüm aynı olsun diye numaralı Başlık 1 uygulamak, numara dizisini ilerletebilir veya içindekilerde beklenmeyen bir numara üretebilir. Kılavuzun görünümünü koruyan fakat numaralandırma listesine bağlı olmayan ayrı bir stil daha güvenlidir.
Ayrı stilin anahat düzeyi, içindekilerde görünmesi istenen seviyeye ayarlanmalıdır. Böylece “KAYNAKÇA” numarasız kalır fakat otomatik içindekilerde doğru sayfa numarasıyla yer alır. Başlığın içindekilerde görünmemesi isteniyorsa anahat düzeyi ve tablo seçenekleri birlikte kontrol edilmelidir.
Uzun başlıklarda okunabilirliği koruyun
Başlık birden fazla satıra taşarsa ikinci satırın numaranın altına mı yoksa metnin başladığı hizaya mı geleceğini kılavuz belirleyebilir. Asılı girinti bu hizayı düzenler. Uzun başlığı zorla tek satıra sığdırmak için rastgele punto küçültmek belgenin bütünlüğünü bozar.
Kapak başlığı gibi özel alanlarda kılavuz farklı punto kademelerine izin veriyorsa kademeli küçültme kullanılabilir. Akademik bölüm başlıklarında ise genellikle aynı seviyedeki bütün başlıkların aynı stili koruması beklenir.
İçindekiler ile birlikte test edin
Gezinti bölmesinde başlıkların doğru iç içe göründüğünü kontrol edin. Ardından geçici bir otomatik içindekiler tablosu oluşturun. Yanlış seviyede görünen başlıkları içindekiler üzerinde elle düzeltmeyin; kaynak paragrafın stilini düzeltip tabloyu yeniden güncelleyin.
Aynı başlık yapısını PDF çıktısında da inceleyin. Word ekranında doğru görünen uzun bir başlık, font gömme veya sayfa genişliği nedeniyle PDF’de farklı satırdan bölünebilir. Bu durumda tek başlığı boşlukla itmek yerine ilgili stilin girinti ve sekme ayarını düzeltin.
Ayrıca başlık metni değiştiğinde üstbilgi, çapraz başvuru ve yer imlerinin eski metni taşımadığını kontrol edin.
Ekleme, silme ve taşıma senaryosuyla doğrulayın
- Araya yeni başlık ekleyin İkinci ve üçüncü düzey numaraların üst bölüm numarasını doğru devraldığını kontrol edin.
- Bir başlığı başka bölüme taşıyın Numaranın yeni konuma göre değiştiğini ve metin içindeki çapraz başvurunun güncellenebildiğini doğrulayın.
- Bir başlığı silin Sonraki numaraların boşluk bırakmadan sıralandığını ve içindekilerde eski kaydın kalmadığını kontrol edin.
- Uzun başlığı deneyin İkinci satırın numara altına değil kılavuzun istediği metin hizasına geldiğini denetleyin.
Sık sorulan sorular
Başlık numarasını başlık metninin içine yazmalı mıyım?
Hayır. Çok düzeyli numaralandırma kullanılıyorsa numara liste tanımından gelmelidir. Metne elle eklenen numara otomatik sıralama ve içindekiler ilişkisini bozar.
Her bölüm başlığından sonra bir boş sayfa bırakılır mı?
Kılavuz açıkça istemedikçe hayır. “Yeni sayfadan başlat” kuralı yalnız başlığı sonraki sayfanın başına taşır; araya boş sayfa eklemez.