Tezdeki formüller yalnız doğru matematiksel ifadeyi değil, düzenlenebilirlik, okunabilirlik ve tutarlı numaralandırmayı da korumalıdır. Ekran görüntüsü olarak eklenen bir denklem farklı çözünürlükte bulanıklaşır, metinle hizalanmaz ve erişilebilir biçimde düzenlenemez. Word’ün yerleşik denklem aracı bu sorunları önler.
Numaralandırma için tek bir evrensel tez kuralı yoktur. Bazı enstitüler (1), bazıları (2.3), bazıları ise yalnız metinde atıf yapılan denklemler için numara ister. Bu rehber teknik yapıyı açıklar; parantez, bölüm numarası, konum ve noktalama kararını kendi yazım kılavuzunuzdaki örneğe göre uygulamalısınız.
Formülü Word denklem nesnesi olarak oluşturun
Ekle sekmesindeki Denklem komutunu veya Alt ve eşittir kısayolunu kullanarak bir denklem alanı açın. Kesir, kök, toplam, integral, matris ve alt/üst simge yapılarını Denklem sekmesinden ekleyebilirsiniz. Böyle oluşturulan ifade Word tarafından matematik yapısı olarak saklanır ve sonradan düzenlenebilir.
Denklemi resim, ekran görüntüsü veya sıradan metin kutusu olarak yapıştırmayın. Başka bir kaynaktan alınan formülü yeniden yazarken işaretleri tek tek doğrulayın; eksi ile kısa çizgi, çarpma işareti ile x harfi ve 1 ile l harfi görsel olarak karışabilir. Değişkenlerin açıklamasını formülün yakınındaki metinde verin.
LaTeX veya UnicodeMath girişini kontrollü kullanın
Güncel Word sürümleri denklem alanında doğrusal giriş biçimleri olarak UnicodeMath ve belirli LaTeX ifadelerini destekler. Kullandığınız giriş biçimini Denklem seçeneklerinden doğrulayın, ifadeyi yazın ve profesyonel görünüme dönüştürün. Her LaTeX paketi veya özel komut Word tarafından desteklenmediği için dönüşüm sonucunu görsel olarak kontrol edin.
Kopyalanan kaynakta görünmeyen karakterler varsa komutlar beklenmedik sonuç verebilir. Özellikle çok satırlı yapılar, hizalama ortamları, metin içi açıklamalar ve özel sembolleri tek tek sınayın. Tez Kâhini formül alanındaki önizlemeyi onayladıktan sonra da indirilen Word belgesinde formülün nihai görünümünü kontrol edin.
Yazı tipi, punto ve paragraf düzenini tutarlı tutun
Word denklem nesneleri varsayılan olarak matematik için tasarlanmış Cambria Math yazı tipini kullanabilir. Matematiksel karakterleri zorla gövde yazı tipine çevirmek sembol biçimini bozabilir. Enstitü özel bir kural vermiyorsa denklem yapısının doğal matematik yazı tipini koruyup çevresindeki açıklama metnini tez stiline göre biçimlendirin.
Denklem paragrafının önce/sonra boşluğu, satır aralığı ve hizalaması tek tek boş satırlarla yapılmamalıdır. Tekrarlanan formül paragrafları için bir stil oluşturmak, bütün belgede merkezi değişiklik sağlar. Uzun alt ve üst simgelerin satır yüksekliğini artırabileceğini PDF çıktısında kontrol edin.
Denklem ve numarayı sekmeyle değil yapısal olarak hizalayın
Ortalanmış denklem ile sağ kenardaki numarayı boşluk veya art arda Tab tuşuyla ayırmak sayfa genişliği ve yazı tipi değiştiğinde bozulur. Uygulamada sık kullanılan sağlam yöntemlerden biri, kenarlıkları kapatılmış üç sütunlu bir tablodur: sol ve sağ sütunlar eşit genişlikte tutulur, denklem orta hücrede ortalanır, numara sağ hücrede sağa hizalanır.
Tablonun görünür kenarlıklarını kaldırın, hücre iç boşluklarını ve paragraf aralığını kılavuza göre ayarlayın. Tablo satırının sayfalar arasında bölünmesini engelleyin. Kurumunuz Word şablonunda özel bir denklem stili, sekme durağı veya hazır bileşen sağlıyorsa genel yöntem yerine o tanımı kullanın.
Numaraları otomatik alan ve çapraz başvuruyla yönetin
Denklem numarasını elle yazmak, araya yeni denklem eklendiğinde bütün sonraki numaraları bozar. Kurum şablonunuz destekliyorsa resim yazısı/SEQ alanı tabanlı bir “Denklem” etiketi kullanın veya hazırlanmış denklem numarası alanını çoğaltın. Alanı normal metne çevirmeden parantez görünümünü şablonun kuralıyla birleştirin.
Metin içindeki “Denklem (3.4)’te” göndermesini çapraz başvuru olarak ekleyin. Böylece sıra değiştiğinde hem numara hem atıf güncellenebilir. Bölüm numarası kullanılıyorsa ana bölüm başlıklarının Word Başlık stilleri ve çok düzeyli numaralandırmayla kurulu olması gerekir.
Word sürümleri ve kurum şablonları denklem alanlarını farklı tasarlayabildiği için otomatik yapıyı önce üç denklemlik bir kopya dosyada sınayın. Araya yeni denklem ekleyip tüm alanları güncelleyin; numara ve atıflar doğru ilerliyorsa ana dosyaya uygulayın.
Çok satırlı ve taşan formülleri okunabilir bölün
Uzun bir eşitliği puntoyu aşırı küçülterek sayfaya sıkıştırmayın. Matematiksel anlamın izin verdiği eşittir, artı veya işlem noktalarından satır kırın ve devam satırlarını aynı ilişki işaretine göre hizalayın. Tek numara bütün denklem grubuna aitse numarayı grubun düşey merkezinde veya kılavuzun gösterdiği satırda konumlandırın.
Her satıra ayrı denklem numarası ancak satırlar bağımsız olarak anılacaksa verilmelidir. Parantez, köşeli ayraç ve matrislerin satır geçişlerinde bütünlüğünü koruyun. Formülün hemen altında değişken açıklaması varsa “burada” ifadesiyle başlayan açıklamanın noktalama ve girintisini kurum örneğine göre düzenleyin.
Teslimden önce formül alanlarını sınayın
- Her formülün görüntü değil düzenlenebilir denklem nesnesi olduğunu kontrol edin.
- Sembol, indis, üs, kesir çizgisi ve parantezleri kaynak hesapla karşılaştırın.
- Numaraların sıralı olduğunu ve bölüm numarası kuralını izlediğini doğrulayın.
- Metin içi denklem atıflarını alan güncellemesinden sonra yeniden okuyun.
- Çok satırlı denklemlerde hizalama ve tek/çoklu numara kararını kontrol edin.
- PDF’de karakter kaybı, kutu işareti, kesilme veya bulanıklık olmadığını denetleyin.
- Son Word dosyasını farklı bir bilgisayarda açabiliyorsanız örnek formülleri karşılaştırın.
Sık sorulan sorular
Tezde her denkleme numara vermek gerekir mi?
Bu kural kuruma göre değişir. Bazı kılavuzlar yalnız metinde atıf yapılan denklemleri, bazıları bütün bağımsız denklemleri numaralandırır. Kılavuzdaki örneği izleyin.
Denklem numarasını boşluklarla sağa taşıyabilir miyim?
Önerilmez. Boşluk ve rastgele sekmeler düzen değişince kayar. Kurum şablonu yoksa kenarlıksız, dengeli sütunlara sahip bir tablo gibi yapısal yöntem kullanın.
LaTeX kodunun tamamı Word’de çalışır mı?
Hayır. Word belirli LaTeX sözdizimini destekler; paketlere bağlı veya özel komutlar dönüşmeyebilir. Profesyonel görünüme çevirdikten sonra sonucu mutlaka doğrulayın.