2026 Öğrenci Affı: Yüksek Lisans ve Doktora İçin Başvuru ve Teze Dönüş Rehberi

Haber özeti: 2026 öğrenci affında hangi tarihler kesinleşti?

TBMM kayıtlarına göre Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair 7592 sayılı Kanun 30 Temmuz 2026’da kabul edildi, 8 Ağustos 2026’da onaylandı ve 9 Ağustos 2026’da Resmî Gazete’de yayımlandı. Kanunun 24’üncü maddesi bütün düzenlemenin yayımı tarihinde yürürlüğe gireceğini belirtiyor.

Öğrenci affını düzenleyen 14’üncü madde, 2547 sayılı Kanun’a Geçici Madde 85’i ekledi. Bu hüküm; istisna tutulan nedenler dışındaki ilişik kesme işlemleri ile bir programı kazanıp kayıt yaptırmama durumlarını kapsıyor ve başvurusu uygun bulunanların 2026–2027 eğitim öğretim yılında öğrenime başlamasını öngörüyor.

Yüksek lisans ve doktora öğrencileri kapsamda mı?

Evet. Geçici Madde 85; hazırlık, intibak, ön lisans, lisans tamamlama ve lisansın yanında “lisansüstü” öğrenim gören öğrencileri de açıkça sayıyor. Bu nedenle tezli veya tezsiz yüksek lisans ile doktora öğrencileri, diğer şartları da taşıyorlarsa sırf öğrenim düzeyleri nedeniyle kapsam dışında bırakılamaz.

Yine de “lisansüstü kapsamda” demek her başvurunun otomatik kabul edileceği anlamına gelmez. Önce ilişik kesme veya kazanıp kayıt yaptırmama tarihi ve nedeni, kurumun kanundaki özel istisnalardan biri olup olmadığı ve başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı incelenir. Sonrasında ders, yeterlik, tez önerisi ve tez çalışmasının hangi aşamadan devam edeceği akademik dosyaya göre belirlenebilir.

Kimler yararlanamaz? Kanundaki istisnaları doğru okuyun

Kanun her ilişik kesme nedenini kapsamıyor. Terör suçu; kasten öldürme; işkence; eziyet; cinsel saldırı; çocukların cinsel istismarı; uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından mahkûm olanlar için istisna getiriliyor. Sahte belge nedeniyle kaydı iptal edilenler, kayıt sırasında sahte belge verenler ve 5846 sayılı Kanunun 71’inci maddesindeki suçlar nedeniyle ilişiği kesilenler de kapsam dışında.

Ayrıca terör örgütleriyle veya Millî Güvenlik Kurulunca devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum ya da gruplarla üyelik, mensubiyet, iltisak veya irtibat nedeniyle ilişiği kesilenler düzenlemeden yararlanamıyor. Somut olayınız bu ifadelerden biriyle ilgiliyse genel internet yorumuna göre değil, resmî karar metni ve gerektiğinde bir hukuk uzmanının görüşüyle hareket edin.

Polis Akademisi ve bağlı kurumlar, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ve bağlı kurumlar, Millî Savunma Üniversitesine bağlı harp okulları, astsubay meslek yüksekokulları ve enstitüler ile kanunda sayılan kurumlar adına başka bir yükseköğretim kurumunda okurken ilişiği kesilen öğrenciler de Geçici Madde 85’in dışında tutuluyor.

Başvuru süresi ne zaman bitiyor ve nereye başvuruluyor?

Kanun, yürürlük tarihinden itibaren dört ay içinde başvuru şartı getiriyor. Yürürlük tarihi 9 Ağustos 2026 olduğundan genel takvim hesabı 9 Aralık 2026 tarihine işaret eder. Bununla birlikte kanun son günü ayrıca gün adıyla yazmadığı için üniversitenizin duyurusundaki son tarih ve saat bilgisini esas alın; resmî duyuruyu beklerken dört aylık sürenin geçmesine izin vermeyin.

İlişiği kesilen kişi ayrıldığı yükseköğretim kurumuna, bir programı kazanıp kayıt yaptırmayan kişi ise kayıt hakkı kazandığı kuruma başvurur. Lisansüstü dosyalarda başvuru birimi çoğunlukla ilgili enstitü veya öğrenci işleridir; fakat e-posta, çevrim içi sistem, şahsen ya da posta yoluyla başvuru seçeneklerinden hangisinin geçerli olduğunu yalnız üniversitenin güncel ilanı belirler.

Kanun yürürlüğe girdiği tarihte askerlik görevini yapanlar için ayrı bir düzenleme bulunuyor: Bu kişiler terhislerini izleyen iki ay içinde ilgili yükseköğretim kurumuna başvurursa haktan yararlanabilir. Yeniden öğrenime başlayanların askerlik ertelemesi ise 7179 sayılı Askeralma Kanununun 20’nci maddesindeki usul ve esaslara göre yürütülür; af kaydı tek başına sınırsız veya otomatik tecil sözü vermez.

1. Kurum duyurusunu bulun Üniversite ana sayfası, öğrenci işleri ve bağlı olduğunuz lisansüstü eğitim enstitüsünde “7592”, “Geçici Madde 85” ve “öğrenci affı” ifadelerini arayın.
2. Son tarih ve kanalı kaydedin Başvurunun son gününü, saatini, teslim birimini ve kabul edilen gönderim yöntemini ekran görüntüsü veya PDF ile saklayın.
3. Başvuru alındısını alın Elden başvuruda evrak kayıt numarası, çevrim içi başvuruda onay sayfası, KEP veya posta başvurusunda gönderim ve teslim kanıtını saklayın.
4. Eksik belge bildirimini izleyin Üniversite e-postası, öğrenci sistemi ve duyuru sayfasını düzenli kontrol edin; istenen tamamlamayı yazılı sürede yapın.

Lisansüstü af başvuru dosyası nasıl hazırlanır?

Kanun tek tip bir belge listesi yayımlamıyor. Kesin listeyi üniversite belirleyeceği için aşağıdaki maddeleri “istenmesi muhtemel hazırlık dosyası” olarak görün. Üniversite henüz form yayımlamadıysa enstitüye kısa bir yazıyla başvuru kanalı, gerekli belgeler ve son tarih bilgisini sorun.

Dilekçede programın tam adını, enstitüyü, eski öğrenci numarasını, ilişik kesme veya kayıt hakkı tarihini ve 7592 sayılı Kanunun 14’üncü maddesiyle eklenen Geçici Madde 85 kapsamında başvurduğunuzu açıkça belirtin. Dilekçeye doğrulayamadığınız tez aşaması, muafiyet veya süre konusunda kesin beyan eklemek yerine bunların dosya incelemesinde tarafınıza yazılı bildirilmesini talep edin.

• Kimlik belgesi ve güncel iletişim bilgileri.
• Üniversitenin yayımladığı başvuru formu veya imzalı dilekçe.
• Eski öğrenci numarası, öğrenci belgesi ya da ilişik kesme kararına ulaşmayı kolaylaştıran kayıt.
• Transkript ve varsa tamamlanan ders, seminer, yeterlik, tez önerisi veya tez izleme belgeleri.
• Programı kazanıp kayıt yaptırmayanlar için kabul, yerleştirme veya kayıt hakkını gösteren belge.
• Askerde olanlar için terhis tarihini gösteren belge; üniversite isterse askerlik durum belgesi.
• Ad veya soyad değişikliği varsa eski kayıtla güncel kimliği eşleştiren resmî belge.
• Yabancı uyruklu veya özel statülü öğrenciler için üniversitenin ayrıca istediği güncel belgeler.

Tezli yüksek lisansa dönenlerin enstitüye yazılı sorması gerekenler

Tezli yüksek lisans öğrencisi için kayıt hakkının geri gelmesi ile tez çalışmasının aynı idari ve akademik koşullarda devam etmesi aynı şey değildir. Aradan geçen sürede program adı, ders planı, tez yazım kılavuzu, etik kurul süreçleri veya danışman kadrosu değişmiş olabilir. Bu nedenle kayıt onayından sonra bireysel intibak kararınızı isteyin.

Eski tez dosyanızı yeni şablona aktarmadan önce danışman, tez konusu ve enstitü kararlarını netleştirin. Etik kurul veya kurum izniyle toplanmış veri varsa iznin süre ve kapsam bakımından hâlâ geçerli olup olmadığını ayrıca kontrol edin; eski iznin otomatik olarak yenilendiğini varsaymayın.

• Başarılı olduğum dersler, seminer ve krediler nasıl intibak ettirilecek?
• Tez aşamasındaysam eski tez konusu ve tez önerisi geçerli sayılacak mı?
• Eski danışmanımla devam edebilir miyim; mümkün değilse yeni danışman nasıl atanacak?
• Etik kurul, kurum izni ve veri toplama belgelerimin yenilenmesi gerekiyor mu?
• Yeni tez yazım kılavuzu ve şablon hangi tarihten itibaren benim dosyama uygulanacak?
• Kalan ve azami öğrenim sürem hangi karara göre hesaplanacak?
• Ders veya tez kaydı için katkı payı/öğrenim ücreti ve ödeme takvimi nedir?
• İntibak ve danışman kararının yazılı örneğini nereden alabilirim?

Doktoraya dönenlerin yeterlik, tez önerisi ve izleme kontrolü

Doktora dosyasında ders intibakına ek olarak yeterlik sınavı, tez izleme komitesi, tez önerisi savunması ve dönem raporları gündeme gelebilir. Kanun bu akademik aşamaların her birinin aynen korunacağını veya tekrar edileceğini tek tek düzenlemiyor. Üniversitenin lisansüstü yönetmeliği ile yetkili kurulun kişisel dosyanız hakkında vereceği karar belirleyici olacaktır.

Yeterliği geçmiş veya tez önerisi kabul edilmiş bir öğrenciyseniz ilgili tutanakları, tarihleri ve kurul kararlarını dosyaya ekleyin. Tez izleme komitesi üyelerinin görev veya kurum değişikliklerini, kabul edilmiş önerinin güncel etik ve yöntem koşullarını ve ilk izleme toplantısının hangi tarihte yapılacağını enstitüden yazılı isteyin.

Af düzenlemesi hangi sonuçları otomatik olarak garanti etmiyor?

7592 sayılı Kanun yükseköğretime dönüş için başvuru hakkı getiriyor; fakat aynı danışman, aynı tez konusu, bütün eski derslerin muafiyeti, azami sürenin sıfırlanması, bursun devamı veya ücretsiz eğitim gibi sonuçları açıkça garanti etmiyor. Bu başlıklar için kişisel dosya, güncel mevzuat ve üniversite kararı incelenmelidir.

Kanunda açık öğretime yatay geçiş imkânı yalnız eşdeğer ön lisans veya lisans programları için yazılmıştır. Bu hükümden yüksek lisans ya da doktora için açık öğretime geçiş hakkı sonucu çıkarılamaz. Aynı şekilde başka bir programa yatay geçiş maddesinde ÖSYS/YKS puanı ve diploma programı taban puanı esas alındığından, bunun lisansüstü program değişikliği için otomatik bir yol olduğunu varsaymayın.

Bugün başlayabileceğiniz yedi adımlık dönüş planı

Başvuruyu üniversitenin son haftasına bırakmak, eski evrakların bulunamaması veya yanlış birime gönderim gibi önlenebilir riskler yaratır. Önce hakkı kullanmak için süresinde ve kanıtlanabilir başvuru yapın; akademik ayrıntıların tamamını ilk dilekçede çözmeye çalışmayın.

Kayıt kabul edildikten sonra intibak kararını, danışman atamasını ve dönem takvimini tek bir çalışma planında birleştirin. Böylece af başvurusu yalnız idari bir kayıt işlemi olarak kalmaz; tez veya doktora çalışmasına gerçekçi bir dönüş programına dönüşür.

1. Resmî metni kaydedin 7592 sayılı Kanunun TBMM sayfasını ve Geçici Madde 85 metnini PDF veya bağlantı olarak dosyanıza ekleyin.
2. Kendi kurumunuzu tarayın Üniversite, öğrenci işleri ve enstitü duyurularında 7592 ile Geçici Madde 85 ifadelerini arayın.
3. Eski öğrenci dosyasını toplayın Transkript, ilişik kesme, kabul, tez, yeterlik ve kurul kararlarını tek klasörde birleştirin.
4. Başvuruyu kanıtlı yapın Kurumun kabul ettiği kanaldan başvurup evrak kayıt veya teslim kanıtını saklayın.
5. Kişisel kararları yazılı isteyin Ders intibakı, süre, danışman, tez konusu ve doktora aşaması için ayrı ve yanıtlanabilir sorular gönderin.
6. Güncel kuralları karşılaştırın Eski ve yeni lisansüstü yönetmeliği, tez yazım kılavuzu, etik ve mezuniyet şartlarını yan yana kontrol edin.
7. Dönüş takvimini kurun Ders kaydı, danışman görüşmesi, izin yenileme ve ilk akademik teslimi tarihleriyle planlayın.